کد خبر: ۳۵۶
تاریخ انتشار: ۰۵ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۸:۲۳
حجت الاسلام و المسلمین رشاد در همایش ملی فقه هسته ای:
سلاحِ مورد استفاده در جنگ و جهاد، باید با ماهیت جهاد تناسب داشته باشد. جهاد عمل مقدسی است؛ بنابراين با ابزار نامقدس نمي‌توان جهاد كرد/ در اسلام و فرهنگ ما اصالت فضيلت حاكم است؛ درحالي‌كه فكر حاكم بر مکاتب غربي، اصالت سود است/ در فرهنگ اومانیستی و لیبرالیستی هر كاري كه سودآور و سودمند است، جايز است؛ اگر سلاح کشتارجمعی سودآور است، پس می‌توان تولید کرد

اولین سخنران اصلی همایش فقه هسته‌ای حجت‌الإسلام والمسلمین رشاد، فتوای مقام معظم رهبری را از جهت فقهی، علمی، حقوقی و سیاسی یک اتفاق با ارزشی قلمداد كرد كه منشأ برکات بسیاری خواهد شد.

رئيس همايش، با اشاره به سخنان مقام معظم رهبري كه فرموده‌اند: «ما از لحاظ فکری، نظری و فقهی با تولید سلاح هسته‌‌اي مخالفیم» اظهار داشت: این مخالفت و ممنوعیت دارای مبانیِ هستی‌شناختی، خلقت شناختی، انسان‌شناختی است و همچنين مبانی اخلاقی و فقهی دارد.

وي با اشاره به اينكه مباني اين مسأله از گستردگي زيادي برخوردار است و به صورت‌هاي مختلف قابل طبقه‌بندي است، به تشريحِ مباني هستي‌شناسي، انسان‌شناسي، دين‌شناسي، اخلاقي و فقهي اين مسأله پرداخت.

سلاحِ مورد استفاده در جنگ و جهاد، باید با ماهیت جهاد تناسب داشته باشد.

وی مباني دين‌شناسي را با طرح اين سؤال كه: رسالت و ماهيت ادیان الهی و آسمانی چيست؟ آغاز كرد و افزود: آیا اديان الهي برای کشتار، ظلم و تعدی آمده‌اند يا خير؟

رئيس پ‍ژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، در مورد مباني اخلاقي اين مسأله گفت: در اسلام و فرهنگ ما اصالت فضيلت حاكم است؛ درحالي‌كه فكر حاكم بر مکاتب غربي، اصالت سود است. در چارچوب تفکر ما، هدف هرگز وسیله را توجیه نمی‌کند؛ اما در فرهنگ اومانیستی و لیبرالیستی هر كاري كه سودآور و سودمند است، جايز است؛ اگر سلاح کشتارجمعی سودآور است، پس می‌توان تولید کرد. شما مي‌توانيد میکروب توليد کنید و در عالم اشاعه دهيد و بعد هم داروي آن را تهیه کنید و بفروشید؛ چون اين كار سودآور است، اشکالی ندارد.

«تقدم اخلاق بر احکام»، اصل ديگري بود كه آقاي رشاد به آن اشاره كرد و در مورد آن گفت: دین معجون و منظومه‌اي از علم، عقیده، حکم تکلیفی و حکم ارزشی-اخلاقي است، كه هرچهار مورد با هم تلائم دارند؛ البته در مواردی بر یکدیگر مقدم هم مي‌شوند. این تقدم می‌تواند تقدم رتبی باشد؛ مانند تقدم عقیده بر حکم و اينكه حکم بر عقیده مبتنی است. در حوزه بحث ما نيز، اخلاق بر احکام مقدم است و پاره‌ای از آیات قرآن به اين تقدم، تصریح و تأکید دارد.

«تبيين مبانی فقهی»، بخش ديگري از صحبت‌هاي آقاي رشاد بود. وي دراين‌باره، ضمن بیان قواعد فقهي‌اي كه حرمت و ممنوعيت سلاح هسته‌اي از آن استفاده مي‌شود، برخي از آن‌‌ها را تشريح كرد. اين قواعد عبارتند از قواعد اختصاصي باب جهاد و دفاع، قاعده لاضرر، قاعده ضمان، قاعده وفای به عهد، قاعده منع افساد حرص و نسل، قاعده وِزر، قاعده تلائم فعل و غایت، قاعده تناسب و موازنه میان عمل و دفاع نظامی، قاعده مماثلت، قاعده منع اعتدال، قاعده منع ترور، قاعده عدالت و قاعده يا دلیل اولویت.

مبناي ديگري كه وجه فقهي دارد و آقاي رشاد آن را تذكر داد، «موضوع‌شناسی» بود. وي با طرح اين سؤال كه ماهیت و غایت جهاد ابتدايي و دفاعی چیست؟ گفت: طبعا جنگ و سلاحِ مورد استفاده در جنگ و جهاد، باید با ماهیت جهاد تناسب داشته باشد. جهاد عمل مقدسی است؛ بنابراين با ابزار نامقدس نمي‌توان جهاد كرد. غایت، مسلمان‌شدن انسان هاست، اگر عمل ما موجب نابودی كساني شود که باید روزی اسلام بیاورند، پذیرفته نیست. وي افزود: در روايت است كه در یکی از جنگ‌ها، تعداد افرادي كه به دست حضرت امیر و مالك اشتر كشته شده بودند، نزديك به هم بود. حضرت امیر فرمودند من با هر كس كه مواجه مي‌شدم نسل‌هاي آينده او را نيز مي‌ديدم، اگر در نسل او يك نفر مسلمان مي‌شد، او را نمی‌کشتم. وي با اشاره به اينكه سلاح‌های کشتارجمعی قابل موضوع‌شناسی است اظهار داشت: چه بسا بگوييم اصلا اين‌ها سلاح

در اسلام و فرهنگ ما اصالت فضيلت حاكم است؛ درحالي‌كه فكر حاكم بر مکاتب غربي، اصالت سود است
نیست، بلکه ابزار إهلاک است، نه ابزار جنگ؛ زيرا اگر از سلاح اتمی استفاده شود، مجالي برای جنگ و صلح باقی نخواهد ماند.

آقای کمالوند معاون راهبردی و مدیرکل امور مجلس سازمان انرژی اتمی سخنران بعدی همایش بود. ایشان در ابتدا، فتوای مقام معظم رهبری را در سطح بین‌المللی مهم و باارزش ارزیابی کرد و افزود: «انديشه»، آوردگاه جمهوری اسلامی در فضای بین‌المللی است که به نظر مي‌رسد جهانِ استكبار، قصد دارد رویارویی با جمهوری اسلامی را به سمت ميدان‌های ديگر، غير از «انديشه» بكشاند.

کمالوند با اشاره به تأثیرگذاری ایران در سطح بین‌الملل خاطرنشان کرد: این تأثیرگذاری نه به دلیل قدرت اقتصادي، نظامي و ... بلکه تأثیرگذاریِ تحبيبي است؛ اگرچه مؤلفه قدرت مهم است، ولی تأثيرگذاري و ديپلماسي جمهوری اسلامی نمي‌تواند بر مباني قدرت باشد. عامل پيشرفت اسلام در زمان پيامبر اسلام، تسخير قلوب بوده است نه قدرت.

وی با بیان اینکه «استکبار جهانی تنها با مؤلفه قدرت تلاش می‌کند سیطره خود را بر جهان حفظ کند درحالی که از قدرتِ تحبیبی جامانده است»، فتوای مقام معظم رهبری را اینگونه ارزیابی کرد: جمهوری اسلامی باید خلأ قدرت تحبیبی را پر کند و بُعد مهم این فتوا که ناظر به حفظ نسل بشریت و کرامت انسانی است، تأثيرگذاري بر قلوب مردم دنیاست و لو اینکه مسلمان نباشند.

کمالوند افزود: وقتی در مذاكرات راجع به فتوای مقام معظم رهبری صحبت مي‌شود، غربی‌ها آن را بسیار مهم قلمداد می‌کنند و ما را نسبت به اين فتوا تشويق و ترغيب مي‌كنند، ولي درباره آن در حوزه رسانه، هيچ تبليغي نمي‌كنند. به نظر مي رسد اين وظيفه ما است كه این مطلب را به گوش دنيا برسانيم.

در فرهنگ اومانیستی و لیبرالیستی هر كاري كه سودآور و سودمند است، جايز است؛ اگر سلاح کشتارجمعی سودآور است، پس می‌توان تولید کرد
آیت‌الله فقیهی سخنران بعدی این همایش بود. وی گفت: در اسلام تمام احكام از تعبدي و غيرتعبدی، تابع مصالح و مفاسد هستند. مرجع بیان احکام در تعبديات، آيات، روايات و اجماع كاشف از نظر معصوم است.

وی «قبح ظلم» را از مستقلات عقلیه دانست که عقل و تمام عقلای عالم به «قبیح‌بودن ظلم» حکم می‌کنند و این حکم قابل تخصیص هم نیست.

این مدرس درس خارج حوزه علمیه، یکی از مصادیق جلیة ظلم را از بین‌بردن فرد بی‌گناه دانست و اذعان داشت: هر انسانی، با هر دین و مذهبی که باشد، قبیح‌بودن این عمل را می‌پذیرد؛ لذا به نظر ما بحث در اینکه آیا سلاح کشتارجمعی جایز است یا خیر، بحثی نیست که نیاز به استدلالات چندان عمیقی داشته باشد و برای اثبات حرمت آن به آیات و روایات نیازی نداریم. تمام آیات و روایاتی که ظلم را قبیح می‌داند، ارشادی هستند؛ بنابراین حکم اولی تولید و انباشت سلاح کشتارجمعی، حرمت، و فتوای مقام معظم رهبری حکم الله واقعی است.

سید مجتبی رفیعی

محمدجواد عرب سالاری

ارسال نظر
به روز شده در ۱۶:۱۰ :: دوشنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۷