کد خبر: ۷۵۰۶
تاریخ انتشار: ۱۶ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۸:۴۰
بخش پایانی
به دلیل فقر نظری و مشی افراطی سلفیان تکفیری، زمینه تقویت مخالفان به وجود آمده است. چهار طیف مهم دارای اقبال خاص و نیز نقش تعیین کننده در آینده جهان اسلام(به جز شیعه) را می توان ماتریدی، صوفیه و نومعتزلیه دانست.
آشنایی با گروه‌های سلفی تکفیری/ پایانی

3.راهبرد های مشخص در مواجهه با گروههای سلفی تکفیری

در این راستا، برخی رویکردهای راهبردی زیر پیشنهاد می‌شود:

الف- رویکرد فرهنگی- اجتماعی

1) شناخت انگیزه جریان های تکفیری و تلاش برای خنثی سازی آن ها با رویکردهای نرم

2) جداسازی جوامع سنی میانه رو و علمای آن ها از جریان‌های تندرو

3) افشاسازی گفتمان های انحرافی این جریان ها

4) برجسته کردن رفتارهای ضد بشری و ضد انسانی آن ها

5) معرفی مناسب تشیع و مکتب اهل بیت (ع)

6) بهره گیری از فتاوای اهل سنت برای مقابله فرهنگی با آن ها

7) ایجاد حرکت های فکری و فرهنگی در سطوح جهان اسلام از جمله نشست ها فکری و علمی

8) اقدام علیه تکفیری ها در سطوح مجامع بین المللی در چارچوب مبارزه مشترک جهانی علیه تروریسم

ب-رویکردهای سیاسی

1) ایجاد ائتلاف‌های مشترک منطقه‌ای برای مقابله با این جریان‌ها

2) تشدید نگرانی های بین المللی به ویژه اروپا از توسعه این جریان ها و امکان بازگشت آن ها به این کشورها

3) تقویت جبهه مخالفان: به دلیل فقر نظری و مشی افراطی سلفیان تکفیری، زمینه تقویت مخالفان به وجود آمده است. چهار طیف مهم دارای اقبال خاص و نیز نقش تعیین کننده در آینده جهان اسلام(به جز شیعه) را می توان ماتریدی، صوفیه و نومعتزلیه دانست.

3.1.جریان ماتریدی: ابونصر ماتریدی(333-248 یا 250 ق) همانند کوشش ابوالحسن اشعری با ارائه مکتبی به دنبال صلح و آشتی بین اهل حدیث و معتزله بود. اهم دیدگاه های وی را می توان در مواردی چون تفکر تنزیهی در خصوص خداوند و نفی تجسیم و تشبیه خداوند، عدم پذیرش انکار صفات(تفاوت با معتزله)، بها دادن بسیار به عقل در کنار توجه به نقل(تفاوت با اشاعره) مشاهده کرد. بنابراین مذهب ماتریدی بین اشاعره و معتزله قرار دارد. مهم ترین مرحله تکامل در عصر عثمانی بود که این حاکمان خود را در اصول پیرو ماتریدی و در فروع پیرو ابوحنیفه می دانستند. امروز در مناطق شمالی و شرق جهان اسلام مانند هند، پاکستان، افغانستان، بنگلادش و ترکیه از این جریان پیروی می شود. محمد زاهد کوثری(م 1371 ق)، از چهره های شاخص ماتریدی،وهابیت را به عنوان گونه جدیدی از شرک معرفی نموده است. به دلیل چنین تفکراتی، این جریان مورد هجوم وسیع از جانب سلفیان وهابی قرار گرفته است.

3.2. جریان صوفیه: سلفیان وهابی نسبت به صوفیه موضع کاملاً مخالفی دارند و آن را انحرافی می دانند. ابن تیمیه نیز در کنار دفاع از برخی عرفا، آنان را اولیای شیطان می خواند. در دوران معاصر و در عربستان و مصر، شاهد ظهور و بروز تقابل صوفیان با سلفیان وهابی هستیم. انتشار آثار صوفیان مالکی عربستان به رهبری محمدبن علوی المالکی(متوفی 1425ق) در نقد جریان وهابی و تکفیر او به وسیله سلفیان حجاز جزو نمونه های فعالیت آنها در عربستان است. در مصر نیز شاهد افزایش نقش و فعالیت صوفیان مصر پس از انقلاب فوریه 2011 و رقابت شدید آنها با سلفیه مصر و اعتقاد به وهابی بودن آنها هستیم.

3.3. نئومعتزلیان: امروز گروهی از نواندیشان دینی به اندیشه کلامی معتزله روی آورده اند و کوشش در جهت تفسیر عقلانی از دین در مواجهه با مدرنیته دارند. البته این تفاسیر جدید از دین با پاره ای از باورهای معتزله در تعارض است. اندیشه های این اندیشمندان بر آرای امین الخولی و محمد احمد خلف الله متمرکز است.چهره های مهم جریان نومعتزلیه شامل محمد عابدالجابری(مراکش)، طه حسین، حسن حنفی، نصر حامد ابوزید، جابر عصفور، عبدالرحمن بدوی، طهطاوی(مصر)، لیلا احمد(کانادایی عرب تبار)، محمد الطالبی(تونس) می شود. اندیشه نواعتزالی به تفکر شیعی نزدیک است، اما خطر انحطاط به دلیل افراط در عقل گرایی، تأویل متون دینی و نقد صحابهدر آنها جدی است.

3.4. مشایخ صحوه: امروزه برخی از سلفی های معندل مثل سلمان العوده تلاش می کنند در اندیشه های سلفی باز اندیشی کنند و آن را به تفکرات مدرن نزدیک سازند. در واقع آنان متوجه شده اند که تفکر سلفی تولید خشونت می کند و باید راهی به سوی کنترل نمودن آن جستجو کرد. تماس با این گروهها و ترویج نگرش هایی که از درون به سلفیه نگرشی انتقادی دارند در به محدودیت بردن آنها کمک شایانی می نماید.

با این همه باید بر این نکته نیز تاکید شود که در برخورد با تکفیری ها باید تقوا رعایت شود. اگر تکفیر که نسبت دادن بی قاعده کفر به عده ای است، اقدامی نادرست است، از آن طرف هم نسبت دادن بی قاعده تکفیری بودن به عده ای نادرست است. این گونه نباشد که ما نیز هر کسی را که قدری رابطه اش با ما خوب نبود، تکفیری بخوانیم. از این نظر باید دقت کرد که حساب سلفی ها را از تکفیری ها جدا کرد. تکفیر و تکفیری را باید آن چنان که هستند و در همان سطح و حدی که قرار دارند معرفی کرد و با آنها به مبارزه پرداخت. [1]

منبع: سایت پژوهشگاه علوم انسانی



[1] http://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved=0CB4QFjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.ihcs.ac.ir%2FUploadedFiles%2F8%2F19%2F24373.docx&ei=CGgqVfWwOYr1aqPngfgL&usg=AFQjCNHwwQ0hOvx38ag3nl3KgfvF4d1FTA&bvm=bv.90491159,d.d2s

آشنایی با گروه‌های سلفی تکفیری/ پایانیآشنایی با گروه‌های سلفی تکفیری/ پایانی
ارسال نظر
به روز شده در ۲۱:۱۴ :: چهارشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۶