کد خبر: ۹۳۸۸
تاریخ انتشار: ۲۷ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۷:۴۴
حجت الاسلام والمسلمین دکتر مرتضوی با اشاره به جریانات فعال در مشهد گفت: مقدسین اصلاً سیاست نمی‌فهمند. اصلاً به صحنه نمی‌آیند تا در مسائل سیاسی دخالت کنند. چون هیبت مقدسی‌شان می‌رود.
علما در اصول یک‌چیزهایی می‌گویند اما یادشان می‌رود در فقه چه گفتند



قسمت چهارم از گفتگو با حجت الاسلام والمسلمین دکتر مرتضوی


یعنی فقط در اصول به‌ کاربرده است؟

در اصول شعار می‌دهند. می‌گویند یکی از منابع عقل است؛ ولی در مثال‌هایی که می‌زنند در فقه نمی‌توانند استفاده کنند. فقط «ابن ابی عقیل» و «ابن جنید» از آن استفاده می‌کردند. گاهی علامه مجلسی حمله می‌کند و می‌گوید علما در اصول یک‌چیزهایی می‌گویند اما یادشان می‌رود در فقه چه گفتند؛ یعنی نمی‌توانند از آن استفاده کنند. مثلاً همین «اجماع» که اخباری‌ها می‌گویند از سنی‌ها گرفته‌شده و راست هم می‌گویند ریشه‌اش در اثبات مشروعیت خلیفه اول است و هیچ سندی در تاریخ ندارند. نه آیه‌ای دارند و نه حدیثی. آمدند چیزی گفتند و امت بیعت کردند. بعد حدیثی جعل کردند که «امتی لا تجتمع علی الخطا». اجماع را پرورش دادند. این اجماع وقتی آمد در شیعه تعدیل شد. گفتند اجماع مدرکی نباشد. اگر کاشف از رأی معصوم باشد حجت است. اگر کاشف نباشد ارزشی ندارد؛ اما در کل فقه فقط هفت مسئله سند اجماعی است و هیچ سندی ندارد؛ یعنی این‌قدر ضعف دارد. عقل هم آن طوری است. دربارۀ روشن نبودن عقل در فقه و اصول شیعه هم علامه مظفر مطالب مهمی دارد. او معتقد است قبل از شیخ مفید به سندی دست پیدا نکرده است. درنتیجه این‌طور نیست که آقای سیدان مثلاً مخالف فلسفه باشد، آنها در کارایی عقل اشکالاتی دارند.

جریان انجمن حجتیه خاستگاهش مشهد است.

جلسه ائمه جماعات مشهد بود و من با کسی کار داشتم و الزاماً به آن جلسه رفتم. من تعجب کردم. چون شب 22 بهمن بود و حتی دو کلمه راجع به انقلاب و نظام و این حرف‌ها صحبت نشد.

برخی از افراد جریان ضد فلسفه هم تقریباً با انقلاب سازگاری دارند. حداقل مخالفتی ندارند. مشکل ، مقدسین تأثیرگذار است که آدم‌های بی‌سواد ولی جاافتاده‌اند. اصلاً هیچ کاری انجام نمی‌دهند. تسبیح به دست و اهل محراب هستند و حرف اول و آخر را اینها می‌زنند. مردم هم دنبالشان هستند. پایگاهشان مسجد است. یکی از مساجدی که خیلی پایگاه مهمی داشته است مسجد ملاحیدر است که تاریخی شد. مسجد ملاحیدر، مسجد آقای مروارید است. در دوره قبل پیش‌نمازش پدر آقای عبائی رئیس دفتر تبلیغات بود. پدرشان فرش‌فروش بود و سواد چندانی نداشت؛ اما دریکی از مهم‌ترین مسجدهای شهر امام جماعت بود و مردم زیادی پشت سرش نماز می‌خواندند. عمویم(آیت الله مرتضوی) از آقای خامنه‌ای نقل می‌کرد که قبل از انقلاب از این موضوع عصبانی بود.

یک‌بار در قطار با طلبه‌ای بودیم. فهمید در جلسه‌ای با آیت‌الله طبسی بودیم. گفت آنجا جلسه اعوان الظلمه است، شما در کنار اعوان الظلمه هستید و در قیامت چگونه می‌خواهید جواب دهید. این یک جریان است. جریان دیگر جریان انقلابی است که قبل از انقلاب ضعیف بود و با انقلاب توسعه پیدا کرد ولی الآن دارد افت می‌کند. به‌گونه‌ای که بسیاری از طلبه‌های فاضلی که دستشان به دهانشان می‌رسد حاضر نیستند از انقلاب دفاع کنند. کمتر منبریِ چیزفهمی پیدا می‌شود که رهبری را دعا کند، یا برای نظام دعا کند. یکی از منبری‌های معروف این شهر که دهه‌ای 5 میلیون پول می‌گیرد در ایام شهادت امام صادق علیه‌السلام بود دلم ‌خواست بروم ببینم چه می‌گوید. از اول تا آخر یک کلمه از نظام، امام و شهدا ابداً حرفی نزد. موج تبلیغی‌اش همه علیه اهل‌سنت بود. حتی به یکی از مریدانش گفتم ایشان ‌همه‌جا این‌گونه است، گفت تازه اینجا خیلی خوب بود.

اینها مقدسین هستند یا ولایتی‌ها و حجتیه؟

اینها ربطی به مقدسین ندارد. مقدسین اصلاً سیاست نمی‌فهمند. اصلاً به صحنه نمی‌آیند تا در مسائل سیاسی دخالت کنند. چون هیبت مقدسی‌شان می‌رود. طیفی از مقدسین مثل میرزا جواد آقا تهرانی حسابشان فرق می‌کند. آنها علمای برجسته و متدینی هستند. عالم و متدین خطر ندارد، اما این طیفی که عرض می‌کنم طیف دیگری است.

جریان انقلابی هم گرچه در آستانه انقلاب قدرت پیدا کرد ولی متأسفانه به دلایل متعدد دارد افت می‌کند. رهبری می‌فرمود این چه حرفی است که می‌گویند کارمند دولت بودن نقطه‌ضعف روحانیت است. برخی این را نقطه‌ضعف می‌دانند. دامادم سطح 4 حوزه است حاضر نیست بیاید دانشگاه درس بدهد. برخی را می‌شناسم شهریه امام را نمی‌گرفتند و می‌گفتند این‌ها شبهه دارد.

جریان دیگری وجود دارد به نام انجمن حجتیه. این جریان عملاً خاستگاهش مشهد است. اساس فکر انجمن حجتیه ضدیت با انقلاب است و یک مقدار جلوتر، ضدیت با هر نوع حرکت اجتماعی که منتهی به تشکیل حکومت شود. ولی موقعیت اجتماعی مقدسین را ندارند. «شیخ محمود حلبی» سرخورده سیاسی بود. سرخورده‌های سیاسی بعداً تبدیل می‌شوند به ضد سیاست. داشتیم آخوندهایی که به هر دلیلی انقلابی بودند و به‌هرحال ریزش کردند که نوعی سرخوردگی سیاسی دارند.

جریان دیگر در مشهد جریان انقلابی است که قبل از انقلاب ضعیف بود و با انقلاب توسعه پیدا کرد ولی الآن دارد افت می‌کند.

درسی داشتیم با آقای «جلال الدین فارسی» تحت عنوان انقلاب. ایشان اصالتاً افغانی است ولی در مشهد به دنیا آمده و بزرگ شده است. می‌خواست بگوید در قصه نفت، روحانیت ما فکر سیاسی نداشت. می‌گفت همین شیخ محمود حلبی که یک تلاش گسترده انجام داد و راهپیمایی در حمایت از مصدق به راه انداخت. کسی که می‌خواهد در قصه نفت مصدق را حمایت کند باید سیاسی باشد. می‌گفت خیلی راهپیمایی بسیار مهمی هم راه افتاد. مردم آمدند جلوی شهرداری جمع شدند. بعد می‌گفت عابدزاده به‌عنوان سخنران آن جلسه رفت صحبت کرد. از اول تا آخر حرفش این بود که گناهکاریم. این بدبختی‌ها برای گناه است. بیایید به درگاه خدا توبه کنیم. می‌گفت من بچه بودم ولی از اول تا آخر جوش می‌زدم. آخر دست بلند کرد و دعا خواند که خدا امام زمان را برساند. ما توبه‌کاریم به درگاه خدا. حلبی سرخورده این مباحث سیاسی است و بعداً تبدیل می‌شود به ضد سیاسی. امام زمان هم پوشش است.

ظاهرا خوب هم جواب می‌دهد.

اصلاح‌طلب‌ها در اواخر دولتشان ارزیابی اجتماعی کردند سه سؤال مطرح بود که شما در بین ائمه امیرالمؤمنین را بیشتر دوست دارید یا امام حسین را یا امام زمان علیهم‌السلام را؟ خیلی هم هزینه کردند. خروجی‌اش این شد که مردم امام زمان را بیشتر دوست دارند. تحلیلش هم خیلی ساده است. مردم مشکلات زیاد دارند دنبال منجی هستند. اصلاح‌طلبان نتوانستند از آن استفاده کنند. این نتیجه ماند. احمدی‌نژاد که به قدرت رسید چسبیدند به این قصه و زیر پوشش امام زمان و این حرف‌ها کار کردند. این اختصاص به مشهد ندارد. هرکسی بتواند در این قصه بایستد با هر ادعایی به‌هرحال مشتری دارد.

یکی از سرخورده‌های سیاسی آقای ابطحی است. کتاب روح و ارتباط با امام زمان را نوشته است. شوهرخواهر هاشمی‌نژاد بود و انقلابی بود. منتها بعد از انقلاب چون به کار گرفته نشد، رفت طرف آقای شریعتمدار نماینده حزب خلق مسلمان شد و آنجا را تأسیس کرد و در مسیر دیگری افتاد.


پایان


تهیه و تنظیم: مصطفی منفرد - علی حاج آخوند


علما در اصول یک‌چیزهایی می‌گویند اما یادشان می‌رود در فقه چه گفتندعلما در اصول یک‌چیزهایی می‌گویند اما یادشان می‌رود در فقه چه گفتند
ارسال نظر
به روز شده در ۲۱:۱۴ :: چهارشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۶